Cari mutabakat nasıl yapılır? Mektup ve fark çözümü
Cari mutabakatın zamanı, adımları, mutabakat mektubunun içeriği ve bakiye farklarını belge üzerinden çözmek için uygulanabilir rehber.

Cari mutabakat, müşteri veya tedarikçinizle aynı tarih itibarıyla borç ve alacak kayıtlarını karşılaştırıp farkları açıklığa kavuşturmaktır. Yalnız iki toplamın birbirine eşit olduğunu görmekle bitmez. Aynı bakiye farklı belgelerden oluşabilir; bir ödeme yanlış faturaya bağlanmış olabilir. Siz karşılaştırmanın tarihini, kapsamını, dayanaklarını ve sonucunu kayıt altında tutarak sonraki görüşmenin hangi bilgiye dayanacağını belirlemiş olursunuz.
Mutabakat ne zaman yapılmalı?
İşlem yoğunluğunuza göre düzenli bir kontrol takvimi oluşturun. Ay sonu kapanışından önce, cari sorumlusu değişirken veya uzun süredir açık kalan farklar biriktiğinde karşılaştırma yapmak yararlıdır. Büyük bir ödeme öncesinde de açık belgeleri teyit edebilirsiniz. Buradaki takvim işletmenin çalışma düzenidir; her işletme için tek bir zorunlu mutabakat sıklığı varsaymayın.
Karşılaştırma tarihini açık yazın. Siz bugünün bakiyesine, karşı taraf önceki dönemin sonuna bakıyorsa gerçekte olmayan bir fark araştırırsınız. Şirket, para birimi ve hesap kapsamını da aynı hale getirin. Aynı ticari adla çalışan farklı şirketler veya farklı döviz hesapları varsa ayrı değerlendirin. Farklı kapsamların toplamını birbirine eşitlemeye çalışmak, dayanağı olmayan düzeltmelere yol açabilir.
Cari mutabakatın adımları
- İlgili şirketi, cari hesabı, para birimini ve karşılaştırma tarihini seçin. Devreden bakiyenin hangi döneme ait olduğunu belirtin.
- Hareket dökümünü hazırlayın. Fatura, iade, ödeme, tahsilat ve diğer belgelerin referanslarını aynı sırayla gösterin.
- Dökümü ve mutabakat mektubunu yetkili muhataba gönderin. Teslim edilen sürümü, gönderim bilgisini ve sorumlu kişiyi kaydedin.
- Yanıtı bakiye onayı veya gerekçeli fark bildirimi olarak alın. Sözlü açıklamayı belge referanslarıyla yazılı kayda dönüştürün.
- Farkları belge bazında araştırın. Her düzeltmeyi yetkili kişinin kontrolünden geçirip dayanağıyla ilişkilendirin.
- Güncel dökümü yeniden karşılaştırın. Sonucu, açık kalan konuları ve ilgili belgeleri aynı mutabakat kaydında saklayın.
Bir tarafta borç görünen tutarın diğer tarafta alacak görünmesi normal olabilir; gösterim yönünü baştan açıklayın. Belgelerin işaretini ve döviz karşılığını aynı mantıkla okuyun. Cari hesap takibi rehberi, açık bakiyeyle hareket dökümü arasındaki ilişkiyi anlamanıza yardımcı olur. Mutabakatı yalnız yönetim ekranındaki tek bir sayının üzerinden yürütmeyin.
Bakiye farkı neden oluşur?
Fark bulduğunuzda önce küçük ve doğrulanabilir sorular sorun: Hangi belge bir tarafta yok? Hangi tarih farklı? Ödeme aynı hesaba mı işlenmiş? Örnek bir durumda tedarikçinin kaydettiği iade sizin dökümünüzde henüz görünmeyebilir. Başka bir örnekte ödeme doğru tutarda olduğu halde benzer unvanlı başka bir cariye yazılmış olabilir. Çözüm her zaman toplamı değiştirmek değildir.
- Henüz ulaşmamış fatura veya iade belgesi bir tarafta kayıtlı olabilir.
- Tahsilat farklı cariye ya da farklı şirket hesabına işlenmiş olabilir.
- Kısmi ödeme, avans veya kesinti farklı yorumlanmış olabilir.
- Aynı belge yanlışlıkla ikinci kez kayda alınmış olabilir.
- Döviz, kur veya karşılaştırma tarihi aynı kapsamda seçilmemiş olabilir.
Her fark için bir inceleme satırı açın: belge referansı, sizin tutarınız, karşı tarafın tutarı, açıklama ve sorumlu kişi. Farkı hangi ekibin araştıracağı belli olmalı. Satış teslim koşulunu, depo iadeyi, finans bankadaki hareketi doğrular. Banka kaynaklı bir tutarsızlıkta ekstre eşleştirme rehberindeki kontrolleri kullanın. Ekipler arasındaki yazışma sonuçlanmadan rastgele bir mahsup yapmayın.
Mutabakat mektubunda ne bulunmalı?
Mektupta gönderen ve alıcı şirket bilgisi, cari referansı, karşılaştırma tarihi, para birimi ve bakiye yönü bulunmalıdır. Ekli hareket dökümünü açıkça belirtin. Muhataptan bakiyeyi doğrulamasını veya fark gördüğü belgeleri bildirmesini isteyin. Yanıt kanalı ve işletme içindeki takip sorumlusu görünür olsun. Gereksiz kişisel bilgi toplamadan, yanıt veren kişinin ilgili hesapla bağlantısını kontrol edin.
Örnek bir metin şöyle kurulabilir: belirtilen tarih itibarıyla ekli dökümdeki bakiyeyi kontrol etmenizi, fark varsa belge numarası ve açıklamasıyla bildirmenizi rica ederiz. Bu ifade, yalnız toplam tutara onay istemekten daha kullanışlıdır. Ekstrede hangi hareketlerin bulunduğu belli olduğundan, karşı taraf doğrudan sorunlu satıra dönebilir. Metni işletmenizin belge düzenine ve muhatabınıza göre uyarlayın.
Yanıt gelmeyen kaydı onaylanmış diye kapatmayın. Takip görüşmesi yapın ve bekleyen durumunu koruyun. İtirazlı bir kalemi diğer açık alacaklarla karıştırmadan raporlayın; çözülmüş farkın eski açıklamasını silmeyin. Mutabakatın hukuki etkisi veya belge düzenine ilişkin tereddütlerde güncel kural için mali müşavirinize danışın. İşletme içi kayıt disiplini, her uyuşmazlığın kendiliğinden çözüldüğü anlamına gelmez.
Numerus Finance ile mutabakat gönderin
Numerus Finance, cari ekstreyi devreden bakiye ve tarih aralığıyla sunar. Mutabakat mektubu PDF ekli e-postayla gönderilir; karşı taraf bağlantıdan giriş yapmadan bakiyeyi doğrulayabilir veya farkını yazabilir. Dönem sonunda toplu mutabakat yapılabilir ve yanıt geldiğinde hazırlayana bildirim gider. Böylece gönderdiğiniz dökümün ardından gelecek yanıtı ilgili cari kontrolünün parçası olarak takip edebilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Numerus Finance: cari, fatura, kasa-banka ve müşavir paketi tek yerde
Kim ne kadar borçlu, bu ay ne kadar KDV çıkacak; ay sonunda mali müşavirinize hazır paket.
Yeni yazılar e-postanıza gelsin
İlgili yazılar

Cari hesap takibi ve alacak yaşlandırma: kim, ne kadar, kaç gündür borçlu?
Cari hesap nedir, mutabakat nasıl yapılır, alacak yaşlandırma tablosu (0–30, 31–60, 61–90, 90+) nasıl okunur, hangi dilimde ne yapılır. Örnek tablo, riskli müşteri kuralı ve haftalık cari rutini.

MT940 nedir? Banka ekstresi ve cari hesap eşleştirme
MT940 banka ekstre dosyasını tanıyın; elle giriş farkını, cari eşleştirme kurallarını ve eşleşmeyen hareketlerin kontrolünü öğrenin.

Mal kabulde sipariş, irsaliye ve fatura nasıl eşleştirilir?
Mal kabulde üçlü eşleştirmeyi kurun: sipariş, irsaliye ve fatura kontrolü; eksik, fazla ve hasarlı teslimde sorumlular ve onaylar.
Sizi arayalım
Adınızı ve telefonunuzu bırakın; mesai saatleri içinde aynı gün, dışında ertesi iş günü arıyoruz.
Numerus · Numerus Bilişim ekibi
CRM, saha satış, ön muhasebe ve ERP yazılımı geliştiren ekip. Yazılar, müşteri sahasında gördüklerimizden ve kurduğumuz sistemlerden çıkar.




