Muhasebe & Finans

Çek ve senet takibi nasıl yapılır? Portföy ve vadeler

Çek ve senet için portföy, ciro, tahsil ve karşılıksız durumlarını; vade takvimini ve nakit akışına etkisini adım adım inceleyin.

Numerus3 dk okuma
Çek ve senet takibi nasıl yapılır? Portföy ve vadeler

Çek ve senet takibi, alınan veya verilen bir kıymetin kimden geldiğini, kime geçtiğini, hangi aşamada olduğunu ve ne zaman sonuçlandığını izlemektir. Elinizdeki belge henüz banka hesabınızdaki para değildir. Siz portföyü, vade takvimini ve tahsil sonucunu birlikte görmelisiniz. Aksi halde müşterinin borcunu kapanmış sanabilir, beklediğiniz tahsilata güvenerek karşılığı henüz oluşmamış bir ödeme planlayabilirsiniz.

Portföy kaydında hangi bilgiler bulunmalı?

Alınan ve verilen belgeleri ayrı yönlerle kaydedin. Belgenin türü, numarası, tutarı, para birimi, vadesi, ilgili cari ve mevcut durumu temel alanlardır. Çekte banka ve hesap bilgileri, senette ilgili taraf bilgileri de kontrol edilmelidir. Fiziki belgenin nerede saklandığını ve kimde bulunduğunu yazın. Dosyadaki kayıt ile elinizdeki belgenin aynı kıymete ait olduğunu doğrulayabilmelisiniz.

Belgeyi ilk alan kişiyle kaydını kontrol eden kişi mümkün olduğunda farklı olsun. Okunmayan bilgi, tutar uyuşmazlığı veya eksik alan varsa kabulü tamamlanmış gibi davranmayın. Ticari işlemle belge arasındaki bağı da koruyun: hangi borca karşılık alındı, hangi açıklamayla verildi? Birden çok belgeyle kapatılan işlemlerde her birinin kalan riskini ayrı izlemek, toplu bir nottan daha kullanışlıdır.

Durum tablosu: portföyden sonuca

DurumAnlamıYapılacak kontrol
PortföyBelge işletmenin elindedirFiziki konumu, cari bağını ve vadeyi doğrulayın
Tahsile verildiTahsil süreci için teslim edilmiştirTeslim kaydını ve sonucu takip edin
Ciro edildiBelge bir başka tarafa devredilmiştirDevralanı ve bağlı ödemeyi kaydedin, riski ayrıca izleyin
Tahsil edildiTahsil sonucu doğrulanmıştırBanka veya kasa hareketiyle sonucu eşleştirin
İade edildiBelge geri verilmiş ya da geri alınmıştırİade nedenini ve borcun durumunu açıklayın
Karşılıksız veya ödenmediBeklenen ödeme gerçekleşmemiştirDayanağı saklayın, cari ve nakit planını yeniden inceleyin

Tablodaki durumları kendi takibinizin ortak dili olarak kullanın. Çek ve senedin hukuki özellikleri aynı değildir; burada anlatılan durumlar bir operasyon listesidir. Ciro, ibraz, takip veya itirazla ilgili işlem yapmadan önce güncel kural için mali müşavirinize danışın; hukuki değerlendirme gereken konuda uzman desteği alın. Kayıttaki durum değişikliğini belgesiz bir tahminle yapmayın.

Vade takvimini ödeme planına bağlayın

Vade takviminde yalnız tarih ve toplam tutar bulunması yeterli değildir. Her satırda belgenin yönü, durumu, cari hesabı ve takip sorumlusu görünmelidir. Aynı tarihte beklenen tahsilat ile yapılacak ödemeyi yan yana değerlendirin. Tahsile verilmiş bir kıymetin sonucu henüz belli değilse bunu kullanıma hazır bakiye olarak kabul etmeyin; belirsizliği planın içinde açıkça gösterin.

  • Yaklaşan vadeleri belgenin mevcut durumuyla birlikte gözden geçirin.
  • Tahsil sonucu beklenenler için ilgili kişi veya bankadan teyit isteyin.
  • Verilen belgelerin karşılığını ödeme planında ayrı izleyin.
  • Geciken her kıymete sorumlu, açıklama ve sonraki takip adımı ekleyin.
  • Fiziki belgenin teslimini kayıt değişikliğiyle aynı iş akışında tamamlayın.

Örnek bir senaryoda bir toptancının aynı dönemde tahsil olmasını beklediği çekler ve tedarikçilerine verdiği senetler olabilir. Beklenen çeklerden biri sonuçlanmadığında yalnız alacak listesi değişmez; planlanan ödemelerin kaynağı da etkilenir. Bu yüzden takvimi nakit akışı planıyla birlikte okuyun. Kesinleşen para ile beklenen parayı aynı toplam altında göstermek yöneticiyi yanıltır.

Tahsil, ciro ve karşılıksız durumda ne yapılır?

Tahsil kaydı için banka veya kasa hareketini kontrol edin. Belge durumunu değiştirdiğinizde aynı tutarı ayrıca yeni bir müşteri ödemesi gibi yazmadığınızdan emin olun. İşlemin hangi cari kaydını etkilediği açık olmalıdır. Ciroda ise kıymetin kime verildiğini ve hangi borçla ilişkilendirildiğini saklayın. Belgenin elinizden çıkması, takibin hiçbir koşulda kalmadığı anlamına gelecek şekilde yorumlanmamalıdır.

Ödenmeyen bir belge için önce sonucu ve dayanağını doğrulayın. Satış ekibinin müşteriden duyduğu bilgiyle finans kaydını kesinleştirmeyin. Nakit planındaki beklenen tahsilatı yeniden değerlendirin, müşteri hesabındaki açıklamaları gözden geçirin ve ilgili yöneticiyi bilgilendirin. Tahsilat görüşmesinin sorumlusu belli olsun; farklı ekip üyelerinin müşteriye birbirinden habersiz söz vermesini önleyin.

Dönem kontrolünde portföy listesini fiziki belgelerle, tahsil edilenleri banka hareketleriyle, ciro edilenleri teslim kayıtlarıyla karşılaştırın. Eksik belgeyi açıklamasız bir durum değişikliğiyle kapatmayın. Karşı tarafın hesap dökümüyle sizin kayıtlarınız ayrışıyorsa cari mutabakat adımlarını izleyin. Fark giderilene kadar hangi kıymetin araştırıldığı ve kimin yanıt beklediği yönetim raporunda görünür kalmalıdır.

Numerus Finance ile çek ve senedi izleyin

Numerus Finance, alınan ve verilen çek ile senetleri portföy, tahsile verme, ciro, iade ve karşılıksız durumlarıyla izler. Çek ve senet girişi tahsilat formundaki ilgili sekmeden yapılır; her işlem cari ve kasa-banka defterine yazılır. Cari risk hesabı portföydeki çek ve senedi de dikkate alır. Böylece belge takibini cari hesap kontrolüyle birlikte yürütebilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Tahsil sonucu doğrulanmadan kullanılabilir banka bakiyesi gibi değerlendirmeyin. Nakit planında beklenen tahsilat olarak ayrı gösterin.

Numerus Finance: cari, fatura, kasa-banka ve müşavir paketi tek yerde

Kim ne kadar borçlu, bu ay ne kadar KDV çıkacak; ay sonunda mali müşavirinize hazır paket.

Yeni yazılar e-postanıza gelsin

İlgili yazılar

Sizi arayalım

Adınızı ve telefonunuzu bırakın; mesai saatleri içinde aynı gün, dışında ertesi iş günü arıyoruz.

NumerusSoft

Numerus · Numerus Bilişim ekibi

CRM, saha satış, ön muhasebe ve ERP yazılımı geliştiren ekip. Yazılar, müşteri sahasında gördüklerimizden ve kurduğumuz sistemlerden çıkar.

Çek ve senet takibi nasıl yapılır? Portföy ve vadeler · NumerusSoft