Saha Satış

Kurala bağlı rota nedir: mağazayı elle seçmeden rota kurmak

Her sabah rotayı elle kurmak yerine kuralı bir kez yazmak: kritik stok, ziyaret açığı ve satış düşüşüne göre mağaza seçen kurala bağlı rota nasıl çalışır.

Numerus5 dk okuma
Kurala bağlı rota nedir: mağazayı elle seçmeden rota kurmak

Klasik rut planında yönetici ya da plasiyer haftanın günlerini mağazalara böler: pazartesi Kadıköy, salı Ataşehir. Düzen oturur ama bir eksiği vardır: planın dünyayı görmemesi. Bir mağazanın rafı üç gündür boşsa, siparişi yarıya düştüyse ya da kırk gündür kimse uğramadıysa rut planı bunu bilmez; takvimdeki sıra gelene kadar bekler.

Kurala bağlı rota bu boşluğu kapatmak için var. Mağazaları tek tek seçmezsiniz; hangi mağazanın neden öne çıkacağını bir kez kural olarak yazarsınız, sistem her gün o kuralı uygular. Bu yazıda fikrin ne olduğunu, hangi verilere ihtiyaç duyduğunu ve nasıl güvenle başlanacağını anlatıyoruz.

Kurala bağlı rota tam olarak ne yapar?

Bir kuralın üç parçası vardır: aday havuzu (hangi mağazalara bakılacak), öncelik ölçütü (hangisi öne çıkacak) ve sınırlar (kaç durak, kaç km, hangi il). Sistem plasiyerin sorumlu olduğu mağazalardan kurala uyanları puanlar, sıralar ve günün rotasını önerir. Önerilen her mağazanın yanında neden seçildiği yazar: “Raf boş, satış sürüyor”, “23 gündür ziyaret yok”, “Sipariş cirosunda ilk %10”.

Gerekçenin görünmesi küçük bir ayrıntı gibi durur ama kuralın güvenilir olmasını sağlayan şey odur. Yönetici “bu mağaza neden listede?” sorusunu sormak zorunda kalmaz; kural yanlışsa etikette hemen fark eder ve düzeltir.

ÖlçütHangi soruya cevap verirÖrnek gerekçe etiketi
Kritik stokRafı boşalan ya da eşiğin altına inen mağaza hangisi?Raf boş, satış sürüyor
Ziyaret açığıUzun süredir kimsenin gitmediği mağaza hangisi?23 gündür ziyaret yok
Satış korumaSiparişi düşen ya da cirosu yüksek mağaza hangisi?Sipariş cirosunda ilk %10
DengeliÜçünü birlikte tartan genel günlük listeBirden çok gerekçe

Kural olmadan sorunlar nerede başlar?

  • Sabit takvim sahayı kaçırır. Haftalık plan iki hafta önceki bilgiyle yapılmıştır; bugünün raf durumunu bilmez.
  • Yönetici elle düzeltir, her gün. Boş rafı olan mağazayı sabah telefonla plasiyere söylemek bir alışkanlığa dönüşür; yönetici olmadığı gün rota eski haliyle çıkar.
  • Aynı mağazaya tekrar tekrar gidilir. Dün ziyaret edilen mağaza, stok hâlâ düşük göründüğü için bugün yine listeye girer.
  • Uzak mağaza yanlış plasiyere düşer. Ankara’da çalışan plasiyere ertesi gün Mardin’den bir mağaza atanması, listeyi ezbere kuran sistemlerde sık görülür.

Bunların ortak noktası, rotanın bir “liste” olarak kurulması ve durumun değişmesine rağmen listenin sabit kalmasıdır. Kurala bağlı rotada liste her gün yeniden hesaplanır.

Kuralın çalışması için hangi verilere ihtiyaç var?

Kuralın gücü, beslendiği veriyle sınırlıdır. Başlamadan önce şu kontrol listesine bakın:

GerekliNeden
Plasiyer ve sorumluluk alanıSistem yalnız plasiyerin sorumlu olduğu mağazalardan seçer.
Mağaza konumu ve iliKm sınırı, “yakındaki mağaza” ve “aynı il” kuralları konuma dayanır.
Mağaza stok verisiKritik stok kuralı için gerekir; zincir portalından, elle ya da Excel ile girilebilir.
Ürün başına stok eşiğiHangi adedin “kritik” sayılacağını belirler; mağaza bazında ayrıştırılabilir.
Son 90 günün siparişleriSatış kuralları bu pencereye bakar.
Mesai, izin, dönemsel görev (isteğe bağlı)İzinli güne rota çıkmaz; görev dönemindeki iller esas alınır.

Stok verisinin yoksa bile kural işe yarar: ziyaret açığı ve satış ölçütleri yalnızca ziyaret ve sipariş kayıtlarına bakar. Önce o ikisiyle başlayıp stoğu sonra ekleyen ekipler az değil.

Bir gün nasıl işler?

  1. Akşam, belirlediğiniz saatte kural çalışır; plasiyerin sorumlu mağazalarını tarar.
  2. Daha önce ziyaret edilen mağazalar bekleme süresi boyunca aday olmaz (varsayılan 20 gün; ayarlanabilir). Dün gidilen mağaza bugün tekrar gelmez.
  3. Aynı mağaza iki plasiyere ya da iki güne yazılmaz.
  4. İzinli ya da haftalık tatil gününe rota çıkmaz.
  5. Sonuç, seçiminize göre ya yöneticinin taslak kutusuna ya da doğrudan plasiyerin telefonuna düşer.
  6. Plasiyer sabah listesini açar; her durağın yanında gerekçesi yazar.

Plasiyerin son bulunduğu yerden devam etmesi de seçenektir. Şehirlerarası çalışan bir plasiyer bugün bir ilde bitirdiyse, ertesi günün rotası oradan sürer; “bu mağaza dünkü son duraktan 4,3 km” gibi etiketler listede görünür.

Kuralı hangi araçla kullanmalı?

Aynı fikir, ihtiyaca göre dört biçimde karşımıza çıkar. Doğru aracı seçmek kurulum süresini kısaltır:

İhtiyaçAraçNe üretir
Bir plasiyerin tek günü için sistem mağaza seçsinKurala bağlı rotaÖnizleme; düzenleyip kaydedersiniz
Kural her gece çalışsın, birçok plasiyere uygulansınRota planlarıHer plasiyer ve gün için rota
Birkaç gün süren il ya da bölge gezisiTurlarMağaza havuzu ve günlük dilimler
Çıkan kritik mağaza mevcut rotaya eklensinEk durak kurallarıVar olan rotaya ek durak

Ek durak kuralının rota sürerken nasıl çalıştığını ayrı bir yazıda ele aldık.

İlk iki haftada nasıl başlamalı?

Kurala körü körüne güvenmek yerine ona tanık olmak gerekir. Deneyimli ekiplerin izlediği yol genellikle şudur:

  1. Tek bir plasiyer ve tek bir ilçe ile başlayın.
  2. Önerileri onaya düşecek şekilde açın; plasiyerin önerileri mantıklı bulup bulmadığını sorun.
  3. Gerekçe etiketlerine bakıp km sınırı, durak sayısı ve il önceliğini ince ayarlayın.
  4. İki hafta sonunda önerilerin büyük bölümü doğruysa kuralı bütün plasiyerlere yayın.

Mağaza stok eşiklerinin kalibre edilmesi de bu aşamaya girer. Küçük mağazada 100 adet normal olabilirken büyük mağazada kritik olabilir; bunu mağaza bazlı kritik stok eşiği yazısında anlattık.

Kuralın sınırları

  • Kural, verisi kadar akıllıdır. Stok güncel girilmiyorsa “kritik stok” gerekçesi de eskimiş olur.
  • Trafik, mağazanın o günkü yoğunluğu ya da plasiyerin yerel bilgisi kurala girmez; son söz plasiyerin ve yöneticinin kalır.
  • Saha ekibi küçükse (iki-üç plasiyer) kuralın getirisi daha sınırlıdır; elle plan hâlâ makul bir seçimdir.

Doğru kullanıldığında kurala bağlı rota yöneticinin sabah rutini olan “kim nereye gidecek” işini ortadan kaldırmaz; onu istisnaları yönetmeye dönüştürür. Yönetici listeyi baştan kurmak yerine, öneride aykırı olanı düzeltir.

Sık sorulan sorular

Hayır, tamamlar. Her hafta aynı mağazalara gidiliyorsa haftalık plan şablonları kalır; kural ise stok, ziyaret açığı ve satış gibi değişen durumları rotaya katar. İkisi birlikte kullanılabilir.

Numerus Saha ile rut, ziyaret ve fotoğraf tek ekranda

Plasiyer telefondan çalışır, yönetici sahayı anlık görür. 14 gün ücretsiz, kurulum bir gün.

Yeni yazılar e-postanıza gelsin

İlgili yazılar

Sizi arayalım

Adınızı ve telefonunuzu bırakın; mesai saatleri içinde aynı gün, dışında ertesi iş günü arıyoruz.

NumerusSoft

Numerus · Numerus Bilişim ekibi

CRM, saha satış, ön muhasebe ve ERP yazılımı geliştiren ekip. Yazılar, müşteri sahasında gördüklerimizden ve kurduğumuz sistemlerden çıkar.

Kurala bağlı rota nedir: mağazayı elle seçmeden rota kurmak · NumerusSoft