Stok takip programı nasıl seçilir? FIFO, minimum stok, sayım
Stok takip programında aranacak 8 özellik: çoklu depo, barkod, parti/son kullanma tarihi, FIFO, minimum stok uyarısı, sayım, iade ve rapor. Sayım farkı neden çıkar, nasıl kapanır.
“Sistemde 120 var, rafta 84.” Stok takibinin tek amacı bu cümleyi ortadan kaldırmaktır. Program seçerken ekran güzelliği değil, sekiz özellik ve sayım disiplini belirleyicidir. Bu yazı seçim listesi ve sayım farkının kaynaklarını anlatır.
Sekiz özellik
| # | Özellik | Neden gerekli | Kimin için |
|---|---|---|---|
| 1 | Çoklu depo ve raf/konum | Depo, araç, bayi konsinye ayrı görülsün | Dağıtım, saha |
| 2 | Barkod / karekod okuma | Giriş-çıkış elle yazılmaz; hata düşer | Herkes |
| 3 | Parti (lot) ve son kullanma tarihi | Geri çağırma, SKT yakın ürün önce çıksın | Gıda, ilaç, kozmetik |
| 4 | FIFO / FEFO çıkış | İlk giren (ya da SKT’si yakın) ilk çıkar | Gıda, kimya |
| 5 | Minimum stok ve yeniden sipariş noktası | Bitmeden uyarı; satın alma listesi otomatik | Herkes |
| 6 | Sayım modu | Kısmi/döngüsel sayım, fark raporu, onaylı düzeltme | Herkes |
| 7 | İade ve fire kaydı | Neden kodlu; fire yüzdesi izlenir | Dağıtım, üretim |
| 8 | Rapor: devir hızı, ölü stok, ABC | Hangi ürün 90 gündür hareketsiz? | Yönetim |
FIFO, FEFO ve ortalama: hangisi?
FIFO (ilk giren ilk çıkar) fiziksel akışı ve maliyeti eşleştirir; çoğu ticari işletme için varsayılan. FEFO (son kullanma tarihi yakın olan ilk çıkar) gıda ve ilaçta zorunlu pratik. Ağırlıklı ortalama maliyet hesabında yaygın, fiziksel sıra söylemez. Program çıkışta otomatik parti önerisi vermeli; depocu hangi partiden alacağını ezberden bilmemeli. Maliyet tarafı: stok değerleme yöntemleri.
Minimum stok nasıl hesaplanır?
Basit formül: minimum stok = günlük ortalama satış × tedarik süresi (gün) + emniyet stoğu. Günde 20 adet satan, tedarikçiden 7 günde gelen ürün için 140 + emniyet (örneğin 3 günlük, 60) = 200. Program her ürün için bu üç sayıyı tutmalı ve stoğu eşiğin altına inince satın alma listesine düşürmeli. Sezonluk ürünlerde günlük satış son 4 haftadan alınır.
Sayım farkı neden çıkar?
- Kayıtsız çıkış: numune, sahaya “şimdilik” verilen ürün, fire. Çözüm: her çıkış bir belgeyle; “şimdilik” için de belge.
- Yanlış birim: koli girildi, adet çıkıldı. Çözüm: ürün kartında birim dönüşümü zorunlu.
- Geç kayıt: mal geldi, irsaliye iki gün sonra işlendi. Çözüm: girişte barkodla anında kayıt.
- İade karmaşası: müşteriden dönen ürün rafa kondu, sisteme girilmedi. Çözüm: iade modülü, neden kodu.
- Konum hatası: ürün var ama başka rafta. Çözüm: raf/konum kodu ve sayımda konum bazlı liste.
Sahayla bağlantı
Sıcak satışta araç bir depodur: plasiyer sabah yüklediğini, gün içinde sattığını ve akşam iade ettiğini kaydeder; araç stoğu tek ekranda görünür. Stok programı bu akışı desteklemiyorsa saha siparişleriyle depo arasında kopukluk kalır: sipariş yönetimi: sahadan depoya.
Seçim kontrol listesi
- Sekiz özellikten kaçı hazır? (6+ olmalı; parti/SKT sektöre göre)
- Barkod okuyucu ve el terminali/telefon ile çalışıyor mu?
- Muhasebe ve e-irsaliye ile bağlantı: sevk sistemden kesiliyor mu?
- Sayım farkı onaylı düzeltme ve iz kaydı var mı?
- Ürün kartı: birim dönüşümü, tedarik süresi, minimum stok alanları var mı?
- Rapor: devir hızı ve 90 gün hareketsiz stok tek tıkla çıkıyor mu?
Sık sorulan sorular
Bu konuda yol arıyorsanız yazın
İhtiyacınızı anlatın; uygun çözümü ve doğru sırayı birlikte belirleyelim. Aynı gün arıyoruz.
İlgili yazılar
ERP nedir? Ne zaman gerekir, ne zaman gerekmez?
ERP şirketin stok, sipariş, satın alma, üretim ve muhasebesini tek veri tabanında birleştiren yazılımdır. Modülleri, CRM ile farkı, KOBİ için “gerekli mi” testi ve tipik geçiş hataları.
Stok değerleme yöntemleri: FIFO ve ağırlıklı ortalama, kâr nasıl değişir?
Aynı satış, farklı kâr: stok değerleme yöntemi satılan malın maliyetini belirler. FIFO ve ağırlıklı ortalama örnekle; LIFO neden kullanılmaz; enflasyon döneminde etkisi; hangi işletme hangisini seçmeli. Mali müşavir kontrolü önerilir.
ERP projeleri neden başarısız olur? 7 neden ve önlemi
ERP geçişlerinin yarıya yakını takvimi ve bütçeyi aşar; bir kısmı terk edilir. Yedi neden: sahipsiz proje, süreçsiz yazılım, kirli veri, her modül ilk gün, eğitimsiz ekip, özelleştirme tuzağı, canlıya geçiş günü. Her biri için somut önlem ve 12 haftalık örnek takvim.
Sizi arayalım
Adınızı ve telefonunuzu bırakın; mesai saatleri içinde aynı gün, dışında ertesi iş günü arıyoruz.
Numerus · Numerus Bilişim ekibi
Saha satış ve CRM yazılımı geliştiren ekip. Yazılar, müşteri sahasında gördüklerimizden ve kurduğumuz sistemlerden çıkar.